VIÊM TUYẾN GIÁP DO RỐI LOẠN CHỨC NĂNG VÀ VẤN ĐỀ VỀ NỘI TIẾT, TỔNG QUAN VỀ CHỨC NĂNG TUYẾN GIÁP

Content Writer (Sáng tạo nội dung)Hơn 5 năm kinh nghiệm biên tập nội dung về Y tế, Chăm sóc sức khỏe
Dung Phan
Chương Nguyễn
Pgs.Ts. Nguyễn Mai Hồng
Nguyên Trưởng khoa Cơ xương khớp, Bệnh viện Bạch Mai
Gần 40 năm kinh nghiệm về Chuyên khoa Nội, Nội Cơ xương khớp
Bác sĩ Nguyễn Dương Nhật Thi
Hiện là Bác sĩ chuyên khoa Chấn thương, chỉnh hình, Bệnh viện Hữu Nghị Việt Đức
Hơn 5 năm kinh nghiệm khám và điều trị Ngoại khoa
Ts.Bs. Vũ Thái Hà
Trưởng khoa Khoa nghiên cứu và ứng dụng công nghệ tế bào gốc - BV Da liễu Trung ương
Gần 20 năm kinh nghiệm khám và điều trị

Tuyến giáp thuộc hệ nội tiết và đóng vai trò rất quan trọng trong cơ thể. Tuyến giáp sản xuất ra hormone, đóng vai trò quan trọng trong điều hòa hoạt động một số cơ quan trong cơ thể như tim mạch, thần kinh, tiêu hóa ...


Booking
Care là Nền tảng Y tế chăm sóc sức khỏe toàn diện hàng đầu Việt Nam kết nối người dùng với trên 200 bệnh viện - phòng khám uy tín, hơn 1,500 bác sĩ chuyên khoa giỏi và hàng nghìn dịch vụ, sản phẩm y tế chất lượng cao.

Bạn đang xem: Viêm tuyến giáp do rối loạn chức năng và vấn đề về nội tiết


Tuyến giáp đóng vai trò rất quan trong trong cơ thể - Ảnh: Soha

Tuyến giáp được coi là tuyến lớn nhất của hệ nội tiết, nó tiết ra hormone - nội tiết tố thyroxin có vai trò điều hòa sự phát triển của các cơ quan, thúc đẩy sự hoạt động, trưởng thành của mọi tế bào. Tuyến giáp còn giúp điều chỉnh nhiệt độ cơ thể phù hợp với môi trường, giữ cho não luôn minh mẫn, tim đập đều... 

Khi rối loạn chức năng tuyến giáp có thể gây ra các bệnh cường tuyến giáp trạng, suy tuyến giáp trạng, bướu lành tuyến giáp trạng... và ung thư tuyến giáp trạng rất nguy hiểm.

Theo thống kê, trong vòng 4 năm qua, số lượt người mắc bệnh lý tuyến giáp đến khám tại Bệnh viện Nội tiết Trung ương đã tăng gấp 3 lần. Và theo thống kê chưa đầy đủ, hiện nước ta có khoảng trên 3,6 triệu người bị rối loạn chức năng tuyến giáp.

4 Bệnh tuyến giáp thường gặp 

Mệt mỏi, tăng cân, rụng tóc mát kiểm soát, rối loạn giấc ngủ, cổ sưng to, giảm ham muốn tình dục, đau ê ẩm mình mẩy… đều là những dấu hiệu chứng tỏ bạn đang gặp vấn đề về tuyến giáp. Sau đây là một số bệnh lý thường gặp ở tuyến giáp. 

Khi nghi ngờ mắc bệnh tuyến giáp hoặc trong gia đình có người từng bị bệnh tuyến giáp, bạn nên đi khám chuyên khoa Nội tiết hoặc tư vấn từ xa qua Video để được bác sĩ hướng dẫn điều trị ban đầu. 

Cường tuyến giáp/ cường giáp

Cường giáp là tình trạng xảy ra do tăng tiết hormone tuyến giáp. Sự dư thừa nồng độ của hormone giáp làm tăng chuyển hóa và tăng nguy cơ bị những bệnh khác như bệnh tim, loãng xương và những vấn đề gặp khi đang mang thai.

Bệnh nhân có thể gặp những triệu chứng sau:

Căng thẳng và kích thích
Đánh trống ngực và tim đập nhanh
Run
Sụt cân nhanh
Bệnh nhân tăng số lần đi cầu hoặc bị tiêu chảy
Khó ngủ, mất ngủ
Kích ứng mắt kèm với tăng tiết nước mắt; nhìn đôi; lồi mắt...Triệu chứng thường gặp bệnh cường giáp 

Suy tuyến giáp/ suy giáp

Suy giáp là một bệnh lý tuyến giáp hoạt động kém hiệu quả, không thể tiết đủ hormone thyroxine.

Bệnh suy giáp có những dấu hiệu rất mơ hồ và giống với biểu hiện của một số bệnh khác như: buồn ngủ, mệt mỏi, giảm trí nhớ, khàn tiếng, táo bón... Trong trường hợp bệnh phát triển ở giai đoạn muộn, người bệnh có thể có các biểu hiện nghiêm trọng hơn:

Mệt mỏi
Giảm khả năng gắng sức
Tăng cân
Sợ lạnh
Da khô và thô
Tóc dễ rụng gãy, rụng lông mày, lông nách
Giả phì đại cơ
Dễ táo bón
Suy nghĩ và vận động chậm chạp
Trí nhớ giảm...

Để điều trị chứng suy giáp, bệnh nhân cần phải kiên trì uống thuốc và làm theo các chỉ định của bác sĩ chuyên khoa. Trong nhiều trường hợp, bệnh nhân sẽ bình phục, song cũng có bệnh nhân sẽ phải điều trị kéo dài suốt đời.

Chế độ ăn cho bệnh nhân bị suy giáp - Ảnh: SKĐS

Bướu lành tuyến giáp

Bướu lành tuyến giáp là loại bệnh thường gặp nhất của tuyến giáp. Bệnh phát triển âm thầm và không có những biểu hiện rõ ràng, không gây trở ngại đến đời sống sinh hoạt của bệnh nhân nên rất khó phát hiện.

Người bệnh chỉ cảm thấy khó chịu khi thấy vùng cổ phình lớn, nổi u cục, chèn ép các cơ quan xung quanh gây cảm giác khó nuốt, khó thở, ho nhiều... Có thể gặp các trường hợp bướu tuyến giáp như sau:

Tuyến giáp to đều, không đau; tuyến to nhiều mất thẩm mỹ hoặc chèn ép khiến bệnh nhân khó thở, ho. Cần phải uống thuốc để tuyến nhỏ lại. Nếu dùng thuốc không có kết quả cần phải phẫu thuật cắt bỏ phần lớn tuyến, chỉ chừa lại một phần nhỏ tuyến giáp.Tuyến to kiểu lổn nhổn: thường không có triệu chứng, không cần điều trị.Tuyến chỉ có một vị trí to tròn lên, còn lại cả tuyến giáp bình thường. Trường hợp này cần theo dõi và sinh thiết xét nghiệm khi cần thiết để phát hiện sớm dấu hiệu ác tính của khối u để xử lý kịp thời.

Ung thư tuyến giáp

Ngày nay tỷ lệ mắc ung thư tuyến giáp ở cả nam và nữ có xu hướng tăng nhanh hơn so với các loại ung thư khác. Mặc dù mắc ung thư là một điều gì đó hết sức khủng khiếp nhưng đối với riêng ung thư tuyến giáp mọi điều dường như tươi sáng hơn.

Ung thư tuyến giáp chiếm khoảng 1% các loại ung thư với một số biểu hiện như:

Tuyến giáp to nhanh trong thời gian ngắn
Có các hạch nổi lên bất thường vùng xung quanh
Ăn nhiều mà vẫn sút cân
Chịu nóng kém
Hay vã mồ hôi
Trạng thái tinh thần căng thẳng, mất ngủ
Tính khí thất thường
Tay chân run rẩy yếu đuối
Hoạt động mau bị mệt, hồi hộp, khó thở...

Tùy theo loại ung thư mà có cách điều trị khác nhau: mổ cắt bỏ khối ung thư, xạ trị, chạy điện hoặc sử dụng thuốc chống ung thư.

Các bệnh tuyến giáp nếu không được điều trị sớm sẽ gây ra rất nhiều vấn đề về sức khỏe, người bệnh sẽ phải đối mặt với tình trạng rối loạn chức năng tuyến giáp, ảnh hưởng nghiêm trọng đến chất lượng sống, sức lao động.

Vì vậy, việc khám sức khỏe định kỳ, tầm soát bệnh lý tuyến giáp là rất cần thiết, ngoài ra, khi có biểu hiện nghi ngờ cần tới cơ sở y tế chuyên khoa Nội tiết càng sớm càng tốt để được khám, tư vấn và điều trị thích hợp.

Siêu âm tuyến giáp giúp phát hiện khối u và một số bất thường ở tuyến giáp - Ảnh: Báo Cần Thơ

Dấu hiệu nhận biết bệnh tuyến giáp

Các triệu chứng của bệnh lý tuyến giáp rất dễ bị nhầm lẫn với triệu chứng của các vấn đề sức khỏe khác. Do đó, có tới 20 - 60% trong tổng số người mắc bệnh không được phát hiện sớm. Dưới đây là một số dấu hiệu giúp nhận biết sớm bệnh lý tuyến giáp.

Dấu hiệuSự thay đổi

Thay đổi cân nặng

Sự thay đổi cân nặng không kiểm soát là một trong những dấu hiệu phổ biến nhất của bệnh tuyến giáp.Tăng cân có thể báo hiệu nồng độ hormone tuyến giáp giảm thấp, thường gặp ở người bệnh suy giáp.Ngược lại, ở người bệnh cường giáp hormone tuyến giáp được sản xuất hơn mức bình thường có thể gây ra tình trạng sụt cân.

Sưng cổ

Bướu cổ là tình trạng thường gặp ở những người bệnh suy giáp và cường giáp.Đôi khi bướu cổ còn có thể là kết quả của ung thư tuyến giáp. 

Rụng tóc

Cả cường giáp và suy giáp đều có thể là nguyên nhân gây ra tình trạng rụng tóc.Hầu hết các trường hợp tóc sẽ mọc trở lại sau khi điều trị ổn định hormone tuyến giáp.

Mệt mỏi

Người bệnh cường giáp thường gặp tình trạng khó ngủ sâu do đó dẫn tới mệt mỏi.Suy giáp sản xuất thiếu hormone tuyến giáp dẫn tới cơ thể không đáp ứng đủ năng lượng cho các hoạt động sống khiến cơ thể luôn trong tình trạng mệt mỏi. 

Thay đổi thân nhiệt

Rối loạn tuyến giáp có thể ảnh hưởng tới quá trình điều hòa nhiệt độ của cơ thể.Người bệnh suy giáp thường cảm thấy lạnh hơn bình thường
Người bệnh cường giáp có xu hướng ngược lại, thường xuyên cảm thấy nóng và đổ nhiều mồ hôi.

Rối loạn kinh nguyệt

Đối với phụ nữ, tuyến giáp còn ảnh hưởng tới chu kỳ kinh nguyệt và khả năng mang thai.Điều này đặc biệt đúng ở bệnh suy giáp vì giảm hormone tuyến giáp có thể khiến cơ thể khó có thể rụng trứng vào đúng chu kỳ từ đó ảnh hưởng tới khả năng mang thai của người phụ nữ.Phụ nữ mang thai bị suy giáp cũng có nguy cơ cao bị tiền sản giật và sảy thai.Còn những phụ nữ bị cường giáp có thể bị mất kinh và viêm tuyến giáp sau sinh.

Xem thêm: Bệnh viện nhi đồng tp - sỏi thận: nguyên nhân, dấu hiệu và cách điều trị

Khi có các dấu hiệu kể trên hoặc gia đình có người có tiền sử mắc bệnh tuyến giáp hãy tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa Nội tiết hoặc tư vấn khám chữa bệnh từ xa để được kiểm tra tuyến giáp.

Tư vấn tuyến giáp từ xa qua Video

Nếu chưa sắp xếp được thời gian đi khám trực tiếp tại các bệnh viện, phòng khám, bạn đọc có thể tham khảo và đăng ký tư vấn trực tuyến qua Video để được bác sĩ hướng dẫn và chẩn đoán ban đầu. 

Khám chữa bệnh từ xa qua Video là hình thức tư vấn 1:1 với bác sĩ chuyên khoa (bệnh tuyến giáp sẽ tư vấn bác sĩ Nội tiết). Dựa trên triệu chứng bác sĩ có thể đưa ra những nhận định và hướng dẫn điều trị ban đầu. Hoặc tư vấn các xét nghiệm, chụp chiếu nếu triệu chứng chưa đủ để kết luận bệnh. 

Để đăng ký tư vấn tuyến giáp từ xa qua Video, bạn đọc cần làm theo các bước sau đây:

Tải ứng dụng (app) Booking
Care về điện thoại
Chọn "Bác sĩ Nội tiết từ xa"Chọn bác sĩ và giờ khám phù hợp
Đọc phần Hướng dẫn đi khám trong ứng dụng Chú ý điện thoại khi đến giờ hẹn, bác sĩ sẽ gọi Video cho bệnh nhân qua ứng dụng Booking
Care

Các bệnh liên quan đến rối loạn nội tiết thường là những bệnh lý khó điều trị, tiến triển mạn tính và gây nhiều ảnh hưởng tới sức khỏe. Điển hình các loại rối loạn nội tiết thường gặp như: suy tuyến yên, tiểu đường, suy tuyến thượng thận, suy tuyến sinh dục, viêm tuyến giáp,… Nếu không chẩn đoán và điều trị sớm, bệnh nhân sẽ phải đối mặt với nhiều biến chứng sức khỏe nguy hiểm.

Các tuyến nội tiết nằm rải rác ở khắp cơ thể, có nhiệm vụ sản xuất một vài loại hormone cụ thể với chức năng khác nhau giúp cơ thể hoạt động khỏe mạnh. Rối loạn nội tiết xảy ra khi tuyến nội tiết sản xuất quá nhiều hoặc quá ít hormone gây rối loạn chức năng tương ứng. Ngoài ra, tổn thương hoặc khối u xuất hiện cũng gây ra rối loạn nội tiết.

*

Rối loạn nội tiết có thể gây vấn đề sức khỏe nghiêm trọng

Dưới đây là các bệnh rối loạn nội tiết thường gặp:

1. Suy tuyến sinh dục - một trong các bệnh rối loạn nội tiết thường gặp

Tuyến sinh dục ở nam giới là tinh hoàn, ở nữ giới là buồng trứng. Đây là nơi sản xuất ra các tế bào sinh dục cùng hormone sinh dục kiểm soát sự phát triển của các đặc điểm giới tính cũng như chức năng sinh sản. Suy tuyến sinh sản sẽ gây giảm nghiêm trọng chức năng sinh sản, bao gồm:

Suy tuyến sinh dục ở nam: Đây là bệnh lý khá phổ biến, nhất là nam giới độ tuổi từ 40 trở lên. Đây cũng là hậu quả của sự lão hóa, khiến nam giới gặp phải các rối loạn tình dục như: không thể cương dương, khó xuất tinh, xuất tinh sớm,… Ngoài ra, nam giới suy tuyến sinh dục cũng khó đạt khoái cảm hơn khi quan hệ hoặc hoàn toàn không có hứng thú tình dục.

*

Suy tuyến sinh dục nam làm suy giảm chức năng tình dục

Suy tuyến sinh dục ở nữ: Đây là bệnh lý phức tạp do nhiều rối loạn nội tiết tố sinh dục gây ra, trong đó quan trọng nhất là sự giảm estrogen. Bệnh lý này thường xuất hiện ở giai đoạn tiền mạn tính và mãn kinh, gây giảm ham muốn, khô âm đạo, rối loạn rụng trứng, vô sinh,…

2. Bệnh tiểu đường

Tiểu đường là bệnh lý mạn tính thuộc nhóm bệnh rối loạn chuyển hóa carbohydrate khi tuyến tụy không sản xuất đủ hormone insulin hoặc cơ thể giảm đáp ứng với hormone này. Đường huyết cao kéo dài sẽ gây ra nhiều biến chứng nguy hiểm như: suy thận, mù mắt, nhồi máu cơ tim, hoại tử cơ quan, tai biến mạch máu não, giảm ham muốn tình dục,…

Bệnh nhân tiểu đường nặng, không điều trị tốt có nguy cơ biến chứng và tử vong cao. Thường không thể chữa khỏi hoàn toàn bệnh rối loạn nội tiết tố này, người bệnh chỉ có thể kiểm soát bệnh bằng các thuốc tiểu đường dạng uống hoặc bằng cách tiêm insulin, thực hiện lối sống lành mạnh.

3. Bệnh tuyến giáp

Tuyến giáp là tuyến nội tiết lớn nhất, cũng có vai trò quan trọng nhất với cơ thể. Tuyến này nằm ngay phía trước cổ, các dạng rối loạn thường gặp gồm: suy giáp, cường giáp, viêm tuyến giáp,… Đặc biệt, viêm tuyến giáp thường do nhiễm trùng, nếu không điều trị tốt bệnh nhân có thể bị suy giáp hoặc cường giáp không hồi phục rất nguy hiểm.

*

Bệnh cường giáp xảy ra khi tuyến giáp sản xuất quá nhiều hormone

3.1. Bệnh cường giáp

Bệnh cường giáp là tình trạng tuyến giáp sản xuất hormone quá nhiều, khiến tim co bóp mạnh, nhanh hơn và từ đó làm suy kiệt tế bào cơ tim, lâu dài dẫn đến suy tim. Bệnh nhân cường giáp sẽ gặp phải nhiều triệu chứng sức khỏe và tinh thần như:

Dễ cáu gắt, khó ngủ, nguy cơ trầm cảm cao.

Mắt lồi, ngón tay run, teo cơ, phì đại tuyến giáp, tiêu chảy, giảm cân nhanh, nhịp tim loạn và nhanh bất thường, chóng mặt, ngất,…

Cường giáp là bệnh rối loạn nội tiết nguy hiểm, nếu không kiểm soát tốt lượng hormone do tuyến này sản xuất ra được cơ thể sử dụng, người bệnh có thể suy kiệt nhanh chóng và tử vong.

3.2. Bệnh suy giáp

Ngược lại với cường giáp, rối loạn nội tiết tố, suy giáp xảy ra khi tuyến này sản xuất quá ít lượng hormone, khiến các hoạt động chuyển hóa bị trì trệ, gây tổn thương các mô và cơ quan. Nữ giới là đối tượng nguy cơ cao hơn mắc bệnh suy giáp.

Nếu không điều trị tốt, bệnh nhân suy giáp có thể phải đối mặt với nhiều biến chứng nguy hiểm như:

Biến chứng thai kỳ: làm tăng nguy cơ sảy thai, sinh non, tiền sản giật.

Bệnh tim mạch: suy giáp làm tăng nguy cơ mắc bệnh tim mạch do khả năng co bóp của tim giảm, các cơ quan cũng nhận ít máu hơn nhu cầu.

Bướu cổ: Suy giáp khiến cơ thể tăng kích thích lên tuyến giáp nhằm yêu cầu cơ quan này sản xuất lượng hormone nhiều hơn, đây là nguyên nhân dẫn đến bướu cổ.

*

Bướu cổ là bệnh xảy ra ở tuyến giáp

Bệnh thần kinh ngoại biên: Tổn thương thần kinh ngoại biên do suy giáp gây ra triệu chứng đau, tê, ngứa cùng tình trạng teo cơ, mất kiểm soát cơ vận động.

Vô sinh: Nữ giới bị thiếu hụt hormone tuyến giáp lâu dài sẽ làm chậm sự rụng trứng, từ đó giảm khả năng sinh sản.

4. Suy tuyến thượng thận

Tuyến thượng thận là tuyến nội tiết nhỏ nằm trên thận, nơi sản xuất ra các hormone quan trọng với chức năng sống của cơ thể. Hai dạng suy tuyến thượng thận chính là dạng nguyên phát và thứ phát.

Tuyến thượng thận giảm tiết hormone sẽ gây ra những triệu chứng như: yếu cơ, mệt mỏi, sút cân, buồn nôn, nôn, ỉa chảy, tụt huyết áp nặng, chóng mặt, rối loạn kinh nguyệt,…

Ngoài ra, suy tuyến thượng thận nguyên phát còn khiến bệnh nhân sạm da nhiều hơn dù không tiếp xúc nhiều với ánh sáng, nhất là các vùng nếp gấp da, sẹo, niêm mạc hay đầu gối, khuỷu tay,…

5. Suy tuyến yên

Tuyến yên có vai trò sản xuất ra nhiều loại hormone quan trọng với cơ thể như: Hormone tăng trưởng GH, hormone hướng sinh dục LH và FSH, hormone hướng vỏ thượng thận, hormone kích thích tuyến giáp,…

Triệu chứng suy tuyến yên khá đa dạng do các hormone cơ quan này sản xuất liên quan đến hoạt động của nhiều bộ phận trong cơ thể. Cụ thể:

Thiếu hormone hướng sinh dục khiến bệnh nhân rụng dần lông trên cơ thể, giảm ham muốn tình dục, nữ thì vô kinh, nam giảm cường dương. Nếu thiếu hụt nghiêm trọng, bệnh nhân có nguy cơ vô sinh cao.

Thiếu hormone hướng sinh dục: mãn kinh sớm, khô âm đạo, cơ thể bốc hỏa, đau khi giao hợp.

Thiếu hormone kích thích vỏ thượng thận: mệt mỏi, sụt cân, yếu cơ, buồn nôn, huyết áp thấp, da xanh tái,…

Thiếu hormone kích thích tuyến giáp: cơ thể mệt mỏi, xanh xao, da khô dày, béo, chịu lạnh kém,…

*

Suy tuyến yên ảnh hưởng nhiều đến sức khỏe và khả năng sinh sản

Các loại rối loạn nội tiết thường gặp trên đều gây nhiều ảnh hưởng với sức khỏe của người bệnh, gây ra triệu chứng đa dạng tùy theo tuyến nội tiết. Nếu gặp phải các dấu hiệu trên, hãy đi khám sớm để xác định nguyên nhân bệnh lý, điều trị sớm đem lại hiệu quả tốt hơn và mất ít chi phí hơn.

Nếu cần tư vấn thêm, liên hệ với bachnghehcm.edu.vn qua hotline 1900 56 56 56 để được hỗ trợ.

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

x

Welcome Back!

Login to your account below

Retrieve your password

Please enter your username or email address to reset your password.